Câu lệnh Linux hữu ích
Linux Hướng dẫn

Top 20 câu lệnh và cú pháp Linux hữu ích mà dân Linux nên biết

Chắc hẳn các bạn đều đã dùng Linux được một khoảng thời gian hoặc lâu lắm rồi nhỉ? Nhưng mọi người có biết là có rất nhiều mẹo liên quan đến câu lệnh sẽ làm các bạn bất ngờ và tiết kiệm thời gian không 🙂 ? Mình đã dịch 20 mẹo câu lệnh và cú pháp Linux hữu ích mà trang It’s FOSS đã tổng hợp lại cho các bạn đây.

1. Xem gợi ý câu lệnh với phím Tab

Đã bao giờ bạn định gõ một câu lệnh nhưng không nhớ nó là gì chưa? Dù có hay không thì mình có mẹo này cho các bạn đây 🙂

Đầu tiêng bạn gõ mấy chữ đầu của câu lệnh đó rồi nhấn phím Tab, và các câu lện khớp với mấy chữ đầu bạn nhập sẽ hiện ra 😀

Ngoài ra bạn có thể kết hợp phím Tab với câu lệnh liên quan đến tương tác với tệp và thư mục như cdcp nữa. Ví dụ bạn muốn sao chép tệp my_best_file_1.txt thì bạn gõ cp m rồi nhấn phím Tab, các tệp tin bắt đầu bằng chữ m sẽ hiện ra.

2. Quay lại thư mục bạn vừa rời khỏi trên Terminal

Mình rất thích câu lệnh này luôn 😃 Ví dụ như mình đang ở thư mục /home/hildatheseries/TorghostNG nhưng sau đó mình lại gõ cd /home/hildatheseries/Videos để làm mấy thứ linh tinh. Để quay lại thư mục TorghostNG vừa nãy thì mình chỉ cần gõ cd - thôi, chứ không phải gõ cd /home/hildatheseries/TorghostNG dài ngoằng nữa 🙂

Câu lệnh Linux hữu ích

Tóm lại thì để quay lại thư mục bạn vừa rời khỏi hay thư mục được mở gần đây nhất trên Terminal,
ta gõ: cd -

3. Quay lại thư mục riêng của tài khoản Linux bạn đang dùng

Ví dụ như mình đang dùng tài khoản hildatheseries có thư mục riêng là /home/hildatheseries. Mình đang ở thư mục /usr/share/icons, để quay lại thư mục riêng mình chỉ cần gõ mỗi cd thôi, không phải gõ cd /home/hildatheseries nữa.

Câu lệnh Linux hữu ích

Tóm lại thì để quay lại thư mục riêng của tài khoản Linux đang dùng, ta gõ: cd hoặc cd ~
(Cái cd được dùng nhiều nhất :v)

4. Xem thông tin về tệp và thư mục trong thư mục

Bạn có thể dùng ll hoặc ls -l để xem dung lượng (đơn vị byte) và các thông tin khác về các tệp và thư mục bên trong.

Lưu ý: Nếu bạn gõ câu lệnh ll nhưng nó báo lỗi thì hãy gõ alias ll='ls -l' nha 🙂 (Tìm hiểu thêm về câu lệnh alias ở dưới nha)

5. Chạy nhiều câu lệnh nối tiếp chỉ với một dòng lệnh

Nếu bạn có nhu cầu chạy nhiều câu lệnh, để tiết kiệm thời gian chờ câu lệnh trước thực thi xong thì mới gõ câu lệnh tiếp theo thì bạn có thể dùng dấu ; để ngăn cách giữa các câu lệnh bạn muốn thực thi.

Ví dụ như mình muốn cập nhật xong rồi thì chống phân mảnh (không cần thiết lắm 🙂), sau đó tắt máy thì mình gõ yes | sudo pacman -Syu; sudo e4defrag /; poweroff. Thế là mình không phải chờ máy cập nhật xong rồi gõ câu lệnh tiếp theo nữa, tiện lợi quá nhỉ 😊

6. Chạy nhiều câu lệnh nối tiếp nhưng nếu một câu lệnh chạy không thành công thì sẽ ngừng

Để làm được điều này thì cũng tương tự như trên thôi, nhưng ta sẽ thay ; bằng &&.

Ví dụ, mình chạy câu lệnh:
echo "Cartoon là NHAATS" && echo "Xem hildatheseries The Series đi bạn"; echo "Đừng quên The Owl House đó"

Sau khi đến lượt câu lệnh echo "Xem hildatheseries The Series đi bạn" mà mình hủy giữa chừng (với phím Ctrl+C) thì câu lệnh echo "Đừng quên The Owl House đó" sẽ không được thực hiện nữa. Còn với thì vẫn chạy câu lệnh tiếp theo như thường.

7. Tìm câu lệnh bạn đã dùng với phím Ctrl+R

Có lúc nào bạn đã từng gõ câu lệnh nào đó nhưng quên béng mất là gì không? Nếu vậy thì bạn chỉ cần mở Terminal, gõ phím Ctrl+R và những từ liên quan đến câu lệnh đó mà bạn nhớ thôi 🙂

Lưu ý là chức năng này chỉ có thể tìm kiếm một câu lệnh thôi. Và theo mình thấy thì các bạn nên tắt bộ gõ tiếng Việt khi dùng chức năng này :v

8. Chuyển tới vị trí đầu hoặc cuối câu lệnh

Chức năng này rất hữu ích trong trường hợp bạn phải gõ một câu lệnh không phải ngắn :v.
Bạn gõ phím Ctrl+A để chuyển tới đầu câu lệnh và phím Ctrl+E để chuyển tới cuối câu lệnh.

9. Xem tệp tin và các thay đổi theo thời gian thực

Nếu bạn có nhu cầu phân tích bản ghi của một ứng dụng đang chạy, và bản ghi thì liên tục thay đổi thì bạn có thể dùng câu lệnh tail -f để xem: tail -f [đường dẫn đến tệp tin]

Bạn cũng có thể kết hợp tail với câu lệnh grep để tìm kiếm thông tin bạn cần:
tail -f [đường dẫn đến tệp tin] | grep “[từ khóa]”

10. Dùng câu lệnh less để đọc nội dung tệp tin

Thông thường khi muốn đọc nội dung tệp tin trên Terminal thì mình dùng câu lệnh cat. Nhưng câu lệnh cat không phải là lựa chọn tốt với những tệp có nhiều chữ vì cat sẽ hiển thị tất cả nội dung của tệp luôn. Với những tệp như vậy thì nên dùng câu lệnh less:
less [đường dẫn đến tệp tin]

Các bạn có thể tìm kiếm nội dung và dùng phím lên xuống để xem tiếp nội dung trong tệp tin.

11. Sử dụng lại hậu tố của câu lệnh trước với !$

Ví dụ như bạn dùng lệnh ls Tools để xem tệp tin và thư mục bên trong đó, bây giờ bạn muốn vô thư mục đó thì phải gõ cd Tools phải không 🙂 Cũng có một cách khác là dùng !$ đó. Bạn chỉ cần gõ cd !$ thôi.

Bạn có thể áp dụng !$ tương tự với các câu lệnh khác.

12. Sử dụng lại câu lệnh bạn vừa gõ trước đó với !!

Ví dụ như bạn gõ apt full-upgrade để cập nhật Ubuntu nhưng lại quên gõ sudo đằng trước nên nó bảo lỗi. Sau đó bạn gõ sudo apt full-upgrade, nhưng gõ lại như vậy thì mất thời gian lắm. Trong trường hợp đó bạn chỉ cần gõ sudo !! thôi.

Tóm lại thì câu lệnh !! có chức năng của câu lệnh bạn đã gõ ngay trước đó.

13. Sử dụng alias để thêm các lệnh viết tắt

Nhiều lúc trong Linux các bạn phải gõ mấy câu lệnh dài ơi là dài, rất bất tiện. Nhưng may mà Linux đã có sẵn alias, có chức năng khai báo các lệnh mới do bạn nghĩ ra 🙃 Ví dụ như khi bạn muốn cập nhật Ubuntu thì phải gõ sudo apt update && sudo apt full-upgrade phải không nào? Nhưng bạn có thể dùng alias để tạo một câu lệnh viết tắt cho hai câu lệnh trên. Mình chọn câu lệnh viết tắt là upgrade:
alias upgrade="sudo apt update && sudo apt full-upgrade"

Thế là từ nay bạn chỉ cần gõ upgrade là Ubuntu của bạn vẫn sẽ cập nhật một cách ngon nghẻ mà không cần phải gõ 2 câu lệnh nữa  😃

Để xem danh sách các câu lệnh đã tạo bằng alias thì bạn gõ alias 🙂

Câu lệnh Linux hữu ích

Bạn cũng có thể xóa câu lệnh viết tắt đi bằng unalias. Ví dụ để gỡ câu lệnh upgrade trên, mình nhập câu lệnh:
unalias upgrade

Sau đó ta gõ alias thì không thấy câu lệnh upgrade nữa. Vì bị xóa rồi còn đâu :v

Tóm lại thì:

  • Để tạo câu lệnh viết tắt cho một câu lệnh khác, ta gõ:
    alias [câu lệnh viết tắt]=[câu lệnh thực thi]
  • Để xóa câu lệnh viết tắt, ta gõ: unalias [câu lệnh viết tắt]
14. Cắt và dán trong Terminal

Cái này thì đơn giản quá chắc ai cũng biết rồi nhỉ 🙂 Nhưng nếu bạn nào chưa biết thì hãy làm như sau:

  • Dùng chuột bôi trắng hoặc đen đoạn mà bạn muốn sao chép
  • Nhấn phím Ctrl+Shift+C để sao chép
  • Nhấn phím Ctrl+Shift+V để dán

Thế thôi 🙂 Hoặc là bạn có thể nhấn đúp chuột phải và chọn Copy hoặc Paste trong bảng chọn.

15. Ngưng câu lệnh đang chạy

Thì các bạn nhấn phím Ctrl+C trong Terminal để ngưng câu lệnh thôi :v
Ví dụ như dưới đây này 🙂 Mình ngắt tiến trình của câu lệnh pacman -Syu bằng phím Ctrl+C.

16. Dùng yes trước câu lệnh có câu hỏi yes/no

Chúng ta đã dùng nhiều câu lệnh có câu hỏi yes/no lắm, như là apt upgrade, pacman -Syu…  nè.

Trong trường hợp bạn muốn đồng ý với việc câu lệnh sắp thực hiện nhưng không muốn được đến lúc câu lệnh hỏi rồi mới trả lời thì bạn có thể trả lời trước đó 😃
Chỉ cần gõ: yes | [câu lệnh] thôi.

Ví dụ như mình muốn cài clamav luôn mà không phải trả lời với pacman để cho nhanh, mình gõ yes | pacman -Syu clamav.

Câu lệnh Linux hữu ích

17. Làm rỗng một tệp tin mà không phải xóa nó

Ví dụ trong trường hợp bạn muốn xóa nhanh nội dung trong một tệp thì bạn chỉ cần dùng cú pháp:
> [đường dẫn đến tệp tin] thôi 🙂 Đơn giản chưa.

Ví dụ như trong hình này nè, mình đã nhanh chóng xóa nội dung bên trong tệp test.txt mà không phải xóa hay mởi phần mềm văn bản lên với lệnh >.

Câu lệnh Linux hữu ích

18. Tìm văn bản trong nhiều tệp cùng lúc

Để cùng một lúc tìm một đoạn văn bản trong nhiều tệp tin thì bạn có thể dùng câu lệnh grep -Pri với cú pháp:
grep -Pri “[từ khóa]” [đường dẫn đến thư mục có tệp tin]

Ví dụ như mình muốn tìm từ khóa “#!/usr/bin/python3” trong thư mục /home/hildatheseriestheseries thì mình gõ
grep -Pri '#!/usr/bin/python3' /home/hildatheseriestheseries

Câu lệnh Linux hữu ích

Và câu lệnh sẽ trả lại kết quả bao gồm đường dẫn của các tệp chứa từ khóa

19. Thoát Terminal và nhiều ứng dụng khác với phím Ctrl+Q

Nếu muốn thoát nhanh Terminal và một vài ứng dụng (không phải ứng dụng nào cũng hỗ trợ phím tắt này) thì bạn hãy nhấn Ctrl+Q.

20. Xem mục trợ giúp với hậu tố –help

Cái này thì chắc chắn bạn nào cũng biết rồi 😀 Không biết dùng câu lệnh nào thì gõ câu lệnh đó + hậu tố --help.

Trên đây là top 20 câu lệnh và cú pháp Linux hữu ích mà dân Linux nên biết mà mình dịch lại từ trang It’s FOSS. Nếu các bạn có biết mẹo nào khác hay ho khác thì hãy bình luận cho mọi người biết nha 😊

Nguồn It’s FOSS

Hits: 618